ПЛЁНКА ОСТИДАН ТОМЧИЛАТИБ СУҒОРИШ ТИЗИМИДА ҒЎЗА ВА ЛОВИЯНИ БИРГАЛИКДА ЕТИШТИРИШНИНГ ТУПРОҚ МИКРОБИОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРИГА ТАЪСИРИ

ПЛЁНКА ОСТИДАН ТОМЧИЛАТИБ СУҒОРИШ ТИЗИМИДА ҒЎЗА ВА ЛОВИЯНИ БИРГАЛИКДА ЕТИШТИРИШНИНГ ТУПРОҚ МИКРОБИОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРИГА ТАЪСИРИ

Mualliflar

  • Cаидахон Икрамовна Закирьяева ЎзР ФА Микробиология Институти 0000-0002-3309-1258
  • Самандар Маматқулович Гаппаров Ирригация ва сув муаммолари илмий-тадқиқот институти 0000-0003-4425-2181
  • Зиядулла Таштемирович Джумаев Ирригация ва сув муаммолари илмий-тадқиқот институти 0000-0003-3313-3961
  • Холмурод Махмудович Бозоров Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий тадқиқот институти
  • Абдуҳолиқ Абдурашидович Утаев Ирригация ва сув муаммолари илмий-тадқиқот институти 0000-0001-7006-1456

Kalit so‘zlar:

ловия, тупроқ, унумдорлик, томчилатиб суғориш, ҳамкор экин, суғориш тартиби, бактериялар, замбуруғлар, актиномицетлар, ғўза

Annotatsiya

Мазкур мақолада оч тусли бўз тупроқлар шароитида ғўза ва ловияни ҳамкорликда плёнка остидан томчилатиб суғоришда тупроқнинг микробиологик кўрсаткичларига таъсири ўрганилган. Тадқиқотларда ғўза ва ловияни ҳамкорликда плёнка остидан турли суғориш тартибида томчилатиб суғоришда ҳамда экиш схемаларида тупроқдаги асосий физиологик гуруҳ микроорганизмларининг таркиби, миқдори ва функционал фаоллигига таъсири тадқиқ қилинган.

Adabiyotlar

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23-октябрдаги “Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020-2030 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида” ПФ-5853 сонли фармони.
2. Ш.Нурматов, Дж.Шадманов, Х.Бекмуродов. “Ғўзани мош ва соя экинлари билан ҳамкор етиштириш ва уларнинг сув истеъмоли”. Пахтачилик ва Дончилик илмий-амалий журнали, 2024 №1, 78-83 бетлар.
3. И.Рўзиев, Г.Мирзақулова. “Андижон вилоятининг суғориладиган тупроқлари шароитида ғўзани ерёнғоқ билан қатор оралатиб ҳамкор экишнинг самарадорлиги”. Science and innovation international scientific journal volume 1 Issue 8: 2022 й. 938-942 бетлар.
4. У.Норқулов, Е.Бердибоев, А.Шамсиев. “Ғўза ва дон дуккакли экинлар ҳосилини биргаликда етиштириш”. “Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги” журнали. Тошкент, 2016-№10. – б. 28.
5. Профессор Х.Н.Атабаева таваллуд кунининг 85 йиллиги ва илмий-педагогик фаолиятининг 67 йиллигига бағишланган “Қишлоқ хўжалиги экинларини етиштиришда долзарб масалалар ва уни ривожлантириш истиқболлари” мавзусидаги халқаро илмий-амалий конференцияси материаллари тўплами 10-11 январь, 2020 йил, 664-666 бетлар.
6. Ф.Намозов, Х.Ходжиматов, А.Турсунов, Т.Каримов. “Ғўза қатор ораларида парвариш қилинган қўш экинларни ўсиши, ривожланиши ва 1000 дона дон вазни”. Агро илм илмий амалий журнали. Махсус сон 9 [120], 2025 й. 8-9 бетлар.
7. Dong R, Wang X, Li Y, Zhang H, Li X, Song J et al (2024). Soil bacterial diversity and community structure of Suaeda glauca vegetation in the Hetao Irrigation District, Inner Mongolia. China Front Microbiol 15:1358783.
8. Liu JA, Shu AP, Song WF, Shi WC, Li MC, Zhang WX et al (2021) Long-term organic fertilizer substitution increases rice yield by improving soil properties and regulating soil bacteria. Geoderma 404:115287.
9. Christel, A, Dequiedt S, Chemidlin-Prevost-Bouré, N, Mercier F, Tripied J, Comment G. et al. (2023). Urban land uses shape soil microbial abundance and diversity. Sci. Total Environ. 883:163455. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv. 2023.163455.
10. Jalloh A.A, Khamis F.M, Yusuf A.A. et al. Long-term push–pull cropping system shifts soil and maize-root microbiome diversity paving way to resilient farming system. BMC Microbiol 24, 92 (2024). https://doi.org/10.1186/s12866-024-03238-z;
11. Rodgers, H. R., Norton, J. B., and van Diepen, L. T. A. (2021). Effects of semiarid wheat agriculture management practices on soil microbial properties: a review. Agronomy. 11(5), 852; https://doi.org/10.3390/agronomy11050852.
12. Rezaei-Chiyaneh, E., Mahdavikia, H., Battaglia, M. L., Thomason, W. E., and Caruso, G. (2021). Intercropping and fertilizer type impact seed productivity and secondary metabolites of dragon’s head and fenugreek. Sci. Hortic. 287:110277. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2021.110277.
13. Kang, Z., Gong, M., Li, Y., Chen, W., Yang, Y., Qin, J., et al. (2021). Low Cd-accumulating rice intercropping with Sesbania cannabina L. reduces grain Cd while promoting phytoremediation of Cd-contaminated soil. Sci. Total Environ. 800:149600. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.149600.
14. Cuartero J, et al. A first-year melon/cowpea intercropping system improves soil nutrients and changes the soil microbial community. Agric Ecosyst Environ. 2022;328: 107856. https://doi.org/10785610.1016/j.agee.2022.107856.
15. Peng B, Zhao S, Banerjee S, Mai W, Tian C. Contrasting effect of irrigation practices on the cotton rhizosphere microbiota and soil functionality in fields. Front Plant Sci. 2022 Oct 18;13:973919. doi: 10.3389/fpls.2022.973919.
16. Дала тажрибаларини ўтказиш услублари. – Тошкент, 2007.– Б.147.
17. Д.Г.Звягинцев. “Методы почвенной микробиологии и биохимии”. Москва. 1991 г.
18. Й.Сеги. “Методы микробиологии и биохимии почв”. Будапешт, 1986 г. под ред.
19. Zakiryaeva S.I, Karimov H.X. (2025). Monitoring of microbiological condition of irrigated soils in Tashkent region. Science and innovation international scientific journal. Volume 4. Issue 2. P. 162-170. https://doi.org/10.5281/zenodo.14992078.
20. Alori ET, Glick BR, Babalola OO. Microbial Phosphorus Solubilization and Its Potential for Use in Sustainable Agriculture. Front Microbiol. 2017 Jun 2; 8:971. doi: 10.3389/fmicb.2017.00971.
21. Sungthong R, Nakaew N. The genus Nonomuraea: A review of a rare actinomycete taxon for novel metabolites. J. Basic Microbiol. 2015, Vol. 55, Р. 554–565. https://doi.org/10.1002/jobm.201300691.
22. Micrococcus luteus. BacDive - the Bacterial Diversity Metadatabase. BacDive.
23. Hao Z. Difference of Soil Microbial Communities and Relationships with Soil Nitrogen and Corn Characters in Different Film Mulching Farmlands in Weibei Dryland. Shanxi Teachers University (2021).

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-02-09
Loading...