XORAZM VILOYATI BUG`DOY DALALARIDA G`ALLAPOYA ARRAKASHINING (CEPHUS PYGMEUS) TARQALISHI VA KELTIRADIGAN ZARARI

XORAZM VILOYATI BUG`DOY DALALARIDA G`ALLAPOYA ARRAKASHINING (CEPHUS PYGMEUS) TARQALISHI VA KELTIRADIGAN ZARARI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

zararkunanda, populyatsiya dinamikasi, g‘alla poya arrakashi, Cephus pygmeus, zarar darajasi, bug‘doy navi, ekin monitoringi, integratsiyalashgan himoya, agroekologik omillar

Annotatsiya

Ushbu tadqiqotlarda Xorazm viloyatidagi besh tumanda g‘alla poya arrakashining (Cephus pygmeus) tarqalishi, zararlanish darajasi va populyatsiya dinamikasi o‘rganildi. Dala monitoringi, vizual tekshiruv, poya kesimi va laboratoriyada lichinkalarni identifikatsiya qilish kabi metodlardan foydalanildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, zararlanish darajasi may oyida eng yuqori bo‘lib, hududlar kesimida farq qiladi. Zararlanishga eng katta ta’sir omillari — bug‘doy navi va o‘g‘itlash darajasi, o‘rtacha ta’sir omillari esa ekish muddati, tuproq namligi va oldingi ekin hisoblanadi. Tadqiqot natijalari integratsiyalashgan himoya choralarini ishlab chiqish va monitoring tizimini kuchaytirish zarurligini ko‘rsatadi.

Adabiyotlar

1. Bababekov, Q., Alamutorov, R. A., Raxmonov, J. X., Khaitbayeva, N. S., & Mustafayev, Kh. (2025). Distribution, damage assessment, and biological control of major pests of winter wheat in the Syrdarya region of Uzbekistan. European Journal of Interdisciplinary Research and Development, 43, 54–61.
2. Luqmonova, D. (2025). Pests of cereal legume crops. Universal International Scientific Journal, 2(5), 86–89.
3. Qurbovnov, A. N., Ahmadova, S. E., & Sattarova, X. I. (2023). G’allaning asosiy so’ruvchi zararkunandasi zararli xasva (Eurygaster integriceps) ga qarshi kurash choralari samaradorligi. Journal of Universal Science Research, Vol. 1 No. 9.
4. Alamuratov, R. A., Abdillayev, M. I., & Tolibayev, O. M. (2025). Surxandaryo viloyati sharoitida kuzgi bug‘doy ekinlarida Eurygaster integriceps Put va Oulema melanopus L tarqalishi hamda zararlanish darajasi. (Conference paper). Zenodo.
5. Botirov, S. A., Qulmurodov, B., & Eraliyav, J. B. (2023). Kuzgi tunlam va unga qarshi kimyoviy pestitsidlarning samaradorligi. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, Vol. 1 No. 2.
6. Yusupov I.M. Entomologiya fanidan amaliy mashg’ulotlari. О‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Qо‘qon davlat unversiteti. 60510100 – Biologiya. O’quv qo’llanma. Toshkent-2025. 75-83 betlar.
7. İnce, H., Canhilal, R., & Mutlu, Ç. (2022). Distribution and density of wheat stem sawflies (Hymenoptera: Cephidae) at wheat fields in Yozgat province. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(1), 40–49.
8.Kara, H., & Özgökçe, M. S. (2023). Geographical spatial distribution and population density of wheat stem sawfly, Cephus pygmeus, in wheat fields in Southeastern, Eastern, and Northeastern Regions of Türkiye. Yüzüncü Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 33(4), 709–716.
9.Mutlu, Ç., & Ayaz, T. (2025). Parasitism rates of wheat stem sawflies [Cephus pygmeus and Trachelus tabidus (Hymenoptera: Cephidae)] in Southeastern Türkiye. Egyptian Journal of Biological Pest Control, 35, Article 11.
10. Özberk, I., Atli, A., Yucel, A., Ozberk, F., & Coskun, Y. (2005). Wheat stem sawfly (Cephus pygmeus L.) damage; impacts on grain yield, quality and marketing prices in Anatolia. Crop Protection, 24(12), 1054–1060.
11. Lant Health Australia. (2008). Contingency Plan – European wheat stem sawfly (Cephus pygmaeus).

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-02-09
Loading...