MINERAL O‘G‘ITLARNI ALOHIDA HAMDA ORGANIK O‘G‘ITLAR BILAN BIRGALIKDA QO‘LLASHNING TUPROQ TARKIBIDAGI HARAKATCHAN OZIQA ELEMENTLAR MIQDORIGA TA’SIRI

MINERAL O‘G‘ITLARNI ALOHIDA HAMDA ORGANIK O‘G‘ITLAR BILAN BIRGALIKDA QO‘LLASHNING TUPROQ TARKIBIDAGI HARAKATCHAN OZIQA ELEMENTLAR MIQDORIGA TA’SIRI

Mualliflar

  • Umedillo Salimovich Kasimov O‘zbekiston Milliy universiteti Biologiya ekologiya fakulteti Tuproqshunoslik kafedrasi 0009-0005-4496-4092

Kalit so‘zlar:

sug‘oriladigan bo‘z tuproqlar, mineral o‘g‘itlar, organik o‘g‘it, harakatchan azot, fosfor, kaliy, g‘o‘za, oziqa rejimi

Annotatsiya

Ushbu maqolada sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlarda mineral o‘g‘itlarni alohida hamda organik o‘g‘itlar bilan birgalikda qo‘llashning tuproq tarkibidagi harakatchan oziqa elementlari miqdoriga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqotlar g‘o‘zaning “S-6524” navi misolida olib borilib, azotning nitrat va ammoniy shakllari, harakatchan fosfor hamda almashinuvchan kaliy dinamikasi vegetatsiya davri davomida tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, mineral va organik o‘g‘itlarni birgalikda qo‘llash tuproqning oziqa rejimini barqarorlashtirib, harakatchan azot, fosfor va kaliy miqdorining oshishiga olib keladi. Ayniqsa, N250P180K125 kg/ga + 20 t/ga go‘ng qo‘llanilgan variant eng yuqori ko‘rsatkichlarni namoyon etdi. Uzoq muddatli lizimetrik tajribalar tuproqdagi gumus va oziqa elementlari zaxirasining ortishini tasdiqladi.

Adabiyotlar

1. Прянишников Д.Н. Азот в жизни растений и в земледелие. Агрохимия.- И.-Л.: АН СССР. 1945.- С.134-171.
2. Белоусов М.А. Азотное и фосфорное питания хлопчатника в начале фазы эго развития. Вопроси питания в биология хлопчатника. - Ташкент: СоюзНИҲИ, 1960.- С. 4-70.
3. Рижов С.Н., Ташкузие М.М., Алиев А.Т. Баланс азота удобрений на хлопчатнике в зависимости от почвенних условий. Узб. биол. журнал. - Ташкент, 1979. - №1. -С. 3-8
4. Розиков К.М. Сроки внесения азотных удобрений. Хлопководство.- 1983.- № 3.- 22 с.
5. Санақулов С. КАС ўғити азотининг пахта ҳосилига таъсири. «Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги». Аграр-иқтисодий илмий-оммабоп журнали. Тошкент, 2012. №-10. - 24 б.
6. Кариев А.А. Баланс азота удобрений и пути эго эффективного использования под хлопчатник: Автореф. дисс... доктора с.-х. наук - М.: ТСХА, 1991. - 38 с.
7. Норматов И. Азотли ўғитларни қўллаш муддатининг ғўза хосилдорлигига таъсири. «Ғўза ва йўлдош экинларни ўғитлаш ҳамда тупроқ унумдорлиги»- Ташкент: УаНИГИ, 1992. -12 б.
8. Пираҳунов Т.П., Ибрагимов Н.М., Рузимов Ж. Эффективность совместного внесения различных норм азотных удобрений и навоза на хлопчатнике. Пахтачилик, 1996, № 4. - С. 6-9.
9. Хожиев Т.Х. Ғўзага берилган минерал ўғитлар азотининг ҳар хил тупроқдаги баланси. Пахтачилик. 1996. №4. –Б. 17-20, 32-33.
10. Хаджиев Т.Х. Трансформация азота удобрений и экологические основы повышения эго эффективности в условиях орошаемых почв серозёмного пояса: Афтореф. дис... доктора с.-х. наук. - Ташкент: НИИПА АН РУз, 1998. - 49 с.
11. Рискиева Х.Т. Своеброзие азотного состаяния орошаемих почв Узбекистана. Тупроқшунослар ва агрокимёгарлар ХХ қурултойида маъруза ва тезислари. - Тошкент, 2000. –Б. 38-43.
12. Ниязалиев Б. Тупроқдаги нитратли азот миқдорига ўсимликнинг ўсиб ривожланишига ҳамда пахта ҳосилига компостларнинг таъсири. «Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги» журналининг «Агроилм» илмий иловаси. – Тошкент, 2015.- №5(37). -Б.18-20.
13. Мамадалиев А., Беймуҳаммедов А. Минерал ўғитларнинг самарадорлиги. Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги.- 1975.- №8. - 51 б.
14. Duggan B.L., Yeates, S.J., Gaff, N. and Constable, G.A., 2017. Phosphorus Fertilizer Requirements and Nutrient Uptake of Irrigated Dry-Season Cotton Grown on Virgin Soil in Tropical Australia. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 39(1-2), -Pp.282-301.
15. Жумaев Ш. Ўтлoқи-бўз тупрoқлaрдa кaлийли ўғит меъёрлaрининг пaхтa ҳoсили вa тoлa сифaтигa тaъсири. Ўзбекистoн қишлoқ хўжaлиги журнaли илмий илoвaси «AGRO ILM» №4(28), 2013.-Б.17-18.

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2025-12-29
Loading...